In 1991 introduceerde Matthias Fiegl de LOMO in zijn studentenhuis na een bezoek aan Praag, waar hij de tweedehands camera voor een paar dollar had gekocht. Fiegl en twee huisgenoten raakten betoverd door de schitterende afwijkingen van het apparaat. Oververzadigde kleuren, donkere hoekjes, hoog contrast en “prettige ongelukjes” zorgden voor uniek materiaal dat snel de harten won van hun omgeving. Zo ontstond de Lomographic Society in Oostenrijk; een drietal studenten dat begin jaren ‘90 de camera’s verhandelde en daarmee lokale en later internationale exposities bekostigde.
De LC-A werd in 1982 door de Russische LOMO fabriek in St. Petersburg geproduceerd als eenvoudige “volkscamera”, maar had in eigen land zijn beste tijd gehad. Vijfentwintig jaar later is de Russische camera met zijn geprezen Minitar 1 lens verheven tot wereldwijde cultstatus. De productie vindt inmiddels plaats in China nadat de rechten hiervoor in 2005 zijn overgedragen aan de Lomographic Society. De lens wordt nog steeds, in beperkte oplage, geslepen in St. Petersburg.
Terug naar de snapshot
Geïnspireerd door beelden uit de wereldwijde Lomography community leek de LC-A me een perfect instrument voor Onstuimig. We hebben namelijk nog wat lege muren die creatief gevuld moeten worden. Een weekje later arriveerde de “Supreme package”; een LOMO LC-A met kleurenflitser, fish-eye en tunnelvision lens, tasjes en ander leuks.
Het kleine zwarte apparaatje ademt nostalgie. Het oprollen van een filmpje voelt alsof je de tijd terugdraait en het gebrek aan directe feedback zorgt voor die ouderwetse kriebels bij het ophalen van je foto’s. Het mooiste is nog wel de eenvoud, of beter gezegd; de beperkingen van het apparaat.
Je moet weten dat de vormgevers bij Onstuimig allemaal perfectionisten zijn. Dat is doorgaans niks om trots op te zijn, want het maakt voldoening zo onbreikbaar. Alles moet kloppen. Breedtes van kolommen en marges moeten even getallen zijn, regelafstanden moeten gelijk lopen, kleuren moeten websafe zijn en ga zo maar door. Niet volgens regels, maar een kronkel in je hoofd. In moderne fotografie is perfectionisme ook een obstakel want de mogelijkheden zijn overweldigend. Diafragma, sluitertijd, ISO, belichting, witbalans, contrast, verzadiging, enzovoort. Dan blijkt lomografie op eens heel bevrijdend. Therapeutisch, haast. Je kiest één van de vier focaallengten en klikken maar. Snapshots worden kunstwerkjes door het Minitar 1 glas.
Toegegeven, de ene foto is mooier dan de ander, maar de 10 gouden regels van lomografie leren dat een lomo nooit mislukt. Onscherpte mág en ongebruikelijke composities zijn juist interessant. Schieten zónder de camera tegen je neus te drukken is een must. Vergeet de regels van traditionele fotografie en schiet zonder je druk te maken over de perfecte instellingen. De LOMO LC-A maakt fotografie weer fun.
Ons eerste rolletje (meegeleverd, helaas 100 ASA) hebben we snel volgeschoten en is inmiddels ontwikkeld. We zetten binnenkort een Onstuimig lomoblog online (preview), maar je kunt alvast een selectie zien op mijn LomoHome*. Allemaal gemaakt in anderhalve dag, zonder enige kennis van het apparaatje. Leuk, toch?
BBC Lomo Documentary
Vorig jaar heeft de BBC een documentaire gemaakt over lomografie en de subcultuur die zich rondom het stukje Russische ambacht heeft ontwikkeld. Hij is in zeven delen van een kleine tien minuten te zien op YouTube. Hier: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.
* Mijn meest geslaagde kiekjes, opgevuld met foto’s van collega’s.
